Doğada 10 binden az bireyi kalan kara ayaklı kedi (Felis nigripes), Afrika'nın en küçük yaban kedisi. Aynı zamanda dünyanın en verimli kedi avcıları: Avlanma başarı oranları aslan ve leoparı geride bırakıyor. Buna karşın bu gececi türün üreme başarısı, av becerisinden çok daha mütevazı bir kaynağa dayanıyor — bahar tavşanlarının (Pedetes capensis) kazıp sonra terk ettiği yer altı yuvaları.
University of Cape Town araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Harold Brindley, Mongabay katkıcısı María de los Ángeles Orfila'ya verdiği demeçte bağımlılığın boyutunu şöyle özetledi: "Kara ayaklı kedilerin bahar tavşanları olmadan tamamen yok olacağını kanıtlayamam, ancak bu bölgede onlarsız çok daha savunmasız kalacakları."
Brindley önderliğindeki ekip, 2020-21 yıllarında güney Namibya'da beş dişi kara ayaklı kediyi radyo tasmalarıyla takip etti ve 50'den fazla yuvayı taradı. Yavrularını yaşamlarının ilk altı ila yedi haftası boyunca büyüten annelerin kullandığı yuvaların yüzde 98'inde iş, bahar tavşanlarına aitti. Küçük kanguruyla tavşan arasında bir görünümü olan ve bölgeye özgü bu kemirgen, kediler için adeta bir yuva sağlayıcı işlevi görüyor.
Tünellerin hangi tür tarafından kazıldığını belirlemek için lazer tabanlı uzaktan algılama teknolojisinden yararlanıldı. Ölçümler, kedilerin giriş çapı 10 ila 27 santimetre (4 ila 11 inç) arasındaki tünelleri tercih ettiğini ortaya koydu. Daha küçük kemirgen delikleri de, daha büyük yer domuzu ya da oklu kirpi yuvaları da ilgi çekmedi.
Yavrular yaklaşık yedi haftalık olduktan sonra annelerin davranışı belirgin biçimde değişti. Bu döneme dek neredeyle bir hafta boyunca aynı yuvada kalan kediler, yavrular keşfetmeye başlayınca neredeyse her gece yeni bir sığınağa taşındı. Çalışma boyunca her kedi ortalama 12 farklı barınak kullandı. Yazarlar, bu sık yer değiştirme davranışının kara sırtlı çakal (Lupulella mesomelas), karakulak (Caracal caracal) ve diğer yırtıcılardan korunma amacı taşıdığını düşünüyor.
Brindley, yavruların dünyayı keşfetmeye başladığı dönemin risklerini şöyle anlattı: "O küçük tüy yumakları dünyayı keşfetmeye ve her şeyle oynamaya başladığında, anne bir yandan avlanıp onları güvende tutmaya çalışırken yırtıcılık riskinin yüksek olduğu çok açık."
Bulgular, kara ayaklı kedilerin korunmasında yalnızca türün kendi popülasyonunun değil, yuvalarını sağlayan bahar tavşanları gibi ekosistem bileşenlerinin de gözetilmesi gerektiğini gösteriyor.
