İklim değişikliği sıcak hava dalgalarını şiddetlendirdükçe, ağaçlardaki kovuklar ve yarıklar yarasalar, kuşlar ve diğer canlılar için hayat kurtaran sığınaklara dönüşüyor. Forest Ecology and Management dergisinde 25 Ağustos 2026'da yayımlanan küresel inceleme, bu doğal barınakların tepe sıcaklıkların sıcak hava dalgası seviyesine ulaştığı anlarda dış ortamdan genellikle 4°C'den fazla daha serin olduğunu ortaya koyuyor.
Sıcaktan kaçma ihtiyacı giderek artıyor. 2014'te doğu Avustralya'da yaşanan bir sıcak hava dalgası, tek bir günde yaklaşık 46.000 uçan tilkinin ölümüne yol açtı. Dört yıl sonra Cairns kentini vuran bir başka kavurucu sıcak dalga, 23.000 gri başlı uçan tilkiyi öldürdü; bu sayı, türün kıtadaki popülasyonunun üçte birine denk geliyor.
University of Illinois Urbana-Champaign'de (UIUC) profesör ve makalenin kıdemli yazarı Joy O'Keefe, yıllardır özellikle ABD'nin doğusunda yarasaların tüneme yerlerini inceliyor. Önceki çalışmaları, doğal dinlenme noktalarının yarasa kutuları gibi yapay olanlardan çoğu zaman daha iyi koruma sağladığını gösterdi. O'Keefe öncülüğündeki ekip, bu bulguların başka yerler ve başka hayvanlar için geçerli olup olmadığını anlamak amacıyla bilimsel literatürü taradı ve beş kıtadan, incelenen yarıkların iç ve dışındaki en yüksek sıcaklık ölçümlerini içeren 36 çalışmayı bir araya getirdi.
Analiz, doğal barınakların hem yüksek hem düşük sıcaklıklara karşı tutarlı bir tampon sağladığını doğruladı. Günlük en yüksek sıcaklıklar sığınaklarda dışarıya göre yaklaşık 2,7°C daha düşüktü. Sıcaklığın 30°C'nin üzerine çıktığı günlerde bu serinletme farkı 4,1°C'ye yükseldi. Barınaklar soğuğa karşı da koruma sağladı: Dışarıdaki en düşük sıcaklıklarla karşılaştırıldığında dinlenme yerleri 2,8°C daha sıcaktı; sıcaklığın 10°C'nin altına düştüğü günlerde fark 3,1°C'ye çıktı. Bu termal korumadan yalnızca yarasalar değil; incelenen çalışmalar arasında kuşların, böceklerin, yarasaların ve sincap gibi memelilerin kullandığı yerler de yer aldı.
O'Keefe, "Baktığımız her yerde ağaçlar dış ortamdaki aşırı sıcaklıkları tamponlamada çok başarılıydı" dedi. UIUC'de doktora sonrası araştırmacı ve ortak yazar Reed Crawford ise orman yöneticilerinin, özellikle toplu ölüm olaylarına yol açabilen sıcak hava dalgalarının yaşandığı bölgelerde hayvanlar için doğal yaşam alanlarını korumaya ve yeniden oluşturmaya odaklanması gerektiğini söyledi. Bulgular, canlıların sığınabileceği boşluk ve yarıklarla dolu yaşlı ağaçların ayakta tutulması için bir neden daha sunuyor.
Araştırma aynı zamanda günümüzde bu ağaçların yerine kullanılan kutuların aynı faydayı sağlamadığını ortaya koydu. Crawford, "Yarasa kutularının neredeyse her zaman dış hava sıcaklığını aştığını ve ardından bu ısıyı gece boyunca tutmadığını biliyoruz" dedi. İnsanlar koruma planlarında yapay tünekler kullanmak zorunda kalırsa, doğada olanı daha iyi taklit edecek ve hayvanları güvende tutacak şekilde tasarımların iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.